مسأله‌ى 51 - « مردار » نجس ، تنها حيوانى نيست كه به‌خودى خود مرده باشد ، بلكه حيواناتى هم كه با ميزان شرعى ذبح نشده باشند محكوم به‌حكم مردارند ، اجزايى هم كه داراى روح حيوانى هستند چنان‌چه از حيوان زنده جدا گردند همين حكم را دارند . امّا اجزاى كوچكى مانند پوست لب يا دهان يا بعضى اعضاى ديگر كه در بعضى حالات از بدن انسان يا حيوان جدا مىشوند مشمول دليل نجاست مردار نيستند ، زيرا صدق مردار - آن هم مردار مورد نص - بر آن‌ها معلوم نيست ، و بلكه معلوم است كه چنان اجزايى مردار نيستند . چه اين كه اين پوست به‌خودى خود بيفتد و يا به‌آسانى كنده شود ، به‌هر حال پاك است « 1 » و همچنين تخم مرغى كه از شكم مرغ مرده بيرون آيد چه پوستش سفت شده يا نشده باشد نيز محكوم به‌حكم طهارت ذاتى است « 2 » . مسأله‌ى 52 - گوشت و چرمى كه در بازار مسلمين فروخته مىشود پاك است ، و چرم وارداتى از كشورهاى غير اسلامى در صورتى نجس است كه معلوم باشد ذبيحه‌ى كفّارى بوده كه بدون شرائط شرعى آن را ذبح كرده‌اند . و در صورت شك محكوم به‌طهارت است « 3 » و نماز خواندن با آن نيز جايز مىباشد مگر اين‌كه معلوم باشد از حيوان حرام گوشت است . خون مسأله‌ى 53 - خون حيوانات حرام گوشت به‌طور كلى نجس و خوردنش حرام است ، و خون غير حيوان به‌طور كلى پاك است و حلال مىباشد ، و تنها خون حيوانات حلال گوشتى كه خون جهنده دارند دو بخش است ، نخست خونى كه با كشتن شرعى و يا

--> ( 1 ) - مرحوم آقاى خويى ، اراكى ، شريعتمدارى و مرعشى نجفى هم آن را پاك مىدانند ( 2 ) - چنان‌كه مرحوم آقاى حكيم و گلپايگانى هم به آن فتوى داده‌اند ( 3 ) - چنان‌كه بعضى از فقها مانند مرحومين آقايان حكيم و خويى فرموده‌اند كه در صورت شكّ در تذكيه پاك است . و اصولًا - به‌اصطلاح اصولى - با استصحاب طهارت پيش از كشتنش تا پس از آن حكمش طهارت اين مشكوك است ، ادلّه‌ى كتاب و سنت هم نجاست پوست حيوان را در اختصاص صورت علم به‌ميته بودنش دانسته ، به‌جز گوشت كه برحسب نص قرآن مشروط به‌تذكيه است